Co powinien zawierać zestaw via ferrata?

1. Lonża via ferrata z absorberem energii — serce zestawu

Lonża (zwana też taśmą ferratową lub „zestawem autoasekuracyjnym") to element, który dosłownie trzyma Cię przy życiu. Ma kształt litery Y: dwa ramiona zakończone dużymi karabinkami typu K wpinasz w stalową linę poręczową, a trzeci koniec łączysz z uprzężą. Pomiędzy nimi znajduje się absorber energii — specjalnie zszyta taśma, która przy odpadnięciu rozdziera się w kontrolowany sposób i pochłania energię upadku.

Dlaczego absorber jest tak ważny? Na via ferracie nie asekuruje Cię elastyczna lina dynamiczna, tylko sztywna stalowa lina przytwierdzona do skały. Odpadnięcie oznacza upadek wzdłuż liny aż do najbliższej kotwy — siły działające wtedy na ciało byłyby bez absorbera wielokrotnie większe niż to, co człowiek może bezpiecznie wytrzymać. Dlatego zwykła lina, pętla ani stara lonża bez absorbera nigdy nie mogą zastąpić prawdziwej lonży ferratowej.

Na co zwrócić uwagę:

• Norma EN 958:2017 — aktualna wersja normy obejmuje użytkowników o wadze od 40 do 120 kg (z ekwipunkiem). Starsze lonże sprzed 2017 roku były testowane tylko dla cięższych osób i nie chronią odpowiednio lżejszych użytkowników.
• Karabinki typu K z automatyczną blokadą zamka — muszą dać się obsługiwać jedną ręką, bo na ferracie stale je przepinasz.
• Lonża jest jednorazowa w tym sensie, że po odpadnięciu i rozerwaniu absorbera nie nadaje się do dalszego użytku i musi zostać wycofana.

2. Uprząż wspinaczkowa

Do lonży potrzebujesz uprzęży zgodnej z normą EN 12277. Na via ferraty w zupełności wystarcza klasyczna uprząż biodrowa — taka sama jak do wspinaczki. Powinna być regulowana, dobrze dopasowana (po zaciśnięciu pas nie może dać się ściągnąć poniżej bioder) i wygodna, bo spędzisz w niej kilka godzin.

Wyjątek stanowią małe dzieci: przy niskiej wadze i wysoko położonym środku ciężkości bezpieczniejsza jest uprząż pełna (kombinowana), która obejmuje także klatkę piersiową. Jeśli planujesz ferraty z dziećmi, skonsultuj dobór sprzętu z nami telefonicznie.

3. Kask wspinaczkowy

Na ferratach największym codziennym zagrożeniem nie jest wcale odpadnięcie, tylko spadające kamienie — strącane przez innych turystów, kozice albo wiatr. Dlatego kask zakładasz przy pierwszych klamrach i zdejmujesz dopiero po zejściu z trasy.

Właściwy kask to kask wspinaczkowy zgodny z normą EN 12492 — testowany na uderzenia z góry i z boku. Kask rowerowy czy narciarski, choć lepszy niż nic, jest projektowany na zupełnie inne scenariusze i nie zapewnia tej ochrony. Kask musi być dopasowany: po zapięciu nie może się przesuwać przy potrząsaniu głową.

4. Lonża odpoczynkowa — mały dodatek, wielka różnica

Krótka lonża z karabinkiem, którą wpinasz w klamrę lub stopień, żeby odpocząć na stromym odcinku bez trzymania się liny siłą ramion. Na łatwych trasach zbędna, na trudniejszych (C/D i wyżej) potrafi uratować przedramiona przed „zalaniem" i pozwala spokojnie zrobić zdjęcia czy zjeść baton na półce skalnej.

W naszych kompletach lonża odpoczynkowa jest zawsze w zestawie — nie musisz o niej pamiętać osobno.

5. Co jeszcze warto zabrać?

• Rękawiczki ferratowe (lub rowerowe bez palców) — stalowa lina potrafi mieć zadziory, które kaleczą dłonie.
• Buty podejściowe lub lekkie buty górskie z podeszwą trzymającą na skale — nie sandały i nie gładkie sneakersy.
• Mały plecak z wodą (minimum 1,5 l latem), przekąskami i kurtką przeciwdeszczową.
• Czołówka — niektóre ferraty prowadzą przez tunele, a zejście potrafi się przeciągnąć do zmierzchu.
• Apteczka i folia NRC — podstawa w górach, niezależnie od trasy.

Kupić czy wypożyczyć?

Nowy komplet to spory wydatek: lonża z absorberem 250–450 zł, uprząż 150–300 zł, kask 150–300 zł — razem najczęściej 550–1000 zł i więcej. Do tego sprzęt asekuracyjny ma ograniczoną żywotność (producenci podają zwykle maksymalnie 10 lat od daty produkcji, mniej przy częstym używaniu), więc kupiony „na zapas" traci wartość, nawet leżąc w szafie.

Jeżeli jeździsz na ferraty raz lub dwa razy w roku, rachunek jest prosty: wypożyczenie kompletnego, regularnie sprawdzanego zestawu kosztuje u nas od 30 zł za dobę (weekend z 1 zestawem to 120 zł), z kaucją zwrotną 250 zł. Zestaw odbierzesz osobiście we Wrocławiu albo zamówisz z wysyłką InPost w całej Polsce za 10 zł — paczka czeka w paczkomacie przed Twoim wyjazdem.

Najczęstsze pytania