Co powinien zawierać zestaw via ferrata?

1. Lonża via ferrata z absorberem energii, czyli serce zestawu

Lonża (zwana też taśmą ferratową lub „zestawem autoasekuracyjnym") to element, który dosłownie trzyma Cię przy życiu. Ma kształt litery Y: dwa ramiona zakończone dużymi karabinkami typu K wpinasz w stalową linę poręczową, a trzeci koniec łączysz z uprzężą. Pomiędzy nimi znajduje się absorber energii, czyli specjalnie zszyta taśma, która przy odpadnięciu rozdziera się w kontrolowany sposób i pochłania energię upadku.

Dlaczego absorber jest tak ważny? Na via ferracie nie asekuruje Cię elastyczna lina dynamiczna, tylko sztywna stalowa lina przytwierdzona do skały. Odpadnięcie oznacza upadek wzdłuż liny aż do najbliższej kotwy. Siły działające wtedy na ciało byłyby bez absorbera wielokrotnie większe niż to, co człowiek może bezpiecznie wytrzymać. Dlatego zwykła lina, pętla ani stara lonża bez absorbera nigdy nie mogą zastąpić prawdziwej lonży ferratowej.

Na co zwrócić uwagę:

• Aktualna norma (EN 958:2017) obejmuje osoby ważące od 40 do 120 kg. Starsze lonże sprzed 2017 roku słabiej chronią lżejszych użytkowników.
• Karabinki typu K z automatyczną blokadą zamka muszą dać się obsługiwać jedną ręką, bo na ferracie stale je przepinasz.
• Lonża jest jednorazowa w tym sensie, że po odpadnięciu i rozerwaniu absorbera nie nadaje się do dalszego użytku i musi zostać wycofana.

Nasza rada: jeżeli kupujesz lonżę na własność, warto trochę dołożyć i wybrać model z dużymi, szerokimi karabinkami otwieranymi jednym ruchem dłoni. Na długiej ferracie przepinasz się setki razy i różnica w wygodzie jest ogromna. Dobry przykład to Edelrid Cable Comfort TRI: mega wygodne, szerokie karabinki obsłużysz nawet w rękawiczkach.

Sprawdź cenę w Skalniku

2. Uprząż wspinaczkowa

Na via ferraty w zupełności wystarcza klasyczna uprząż biodrowa, taka sama jak do wspinaczki. Powinna być regulowana, dobrze dopasowana (po zaciśnięciu pas nie może dać się ściągnąć poniżej bioder) i wygodna, bo spędzisz w niej kilka godzin.

Zobacz ceny uprzęży w Skalniku

Wyjątek stanowią małe dzieci: przy niskiej wadze i wysoko położonym środku ciężkości bezpieczniejsza jest uprząż pełna (kombinowana), która obejmuje także klatkę piersiową. Jeśli planujesz ferraty z dziećmi, skonsultuj dobór sprzętu z nami telefonicznie.

3. Kask wspinaczkowy

Na ferratach największym codziennym zagrożeniem nie jest wcale odpadnięcie, tylko spadające kamienie, strącane przez innych turystów, kozice albo wiatr. Dlatego kask zakładasz przy pierwszych klamrach i zdejmujesz dopiero po zejściu z trasy.

Sprawdź cenę w Skalniku

Właściwy kask to kask wspinaczkowy, który w przeciwieństwie do rowerowego czy narciarskiego jest testowany na uderzenia z góry i z boku, m.in. przez spadające kamienie. Kask musi być też dopasowany: po zapięciu nie może się przesuwać przy potrząsaniu głową.

4. Lonża odpoczynkowa: mały dodatek, wielka różnica

Krótka lonża z karabinkiem, którą wpinasz w klamrę lub stopień, żeby odpocząć na stromym odcinku bez trzymania się liny siłą ramion. Na łatwych trasach zbędna, na trudniejszych (C/D i wyżej) potrafi uratować przedramiona przed „zalaniem" i pozwala spokojnie zrobić zdjęcia czy zjeść baton na półce skalnej.

Nie musisz kupować gotowego produktu. Najtańsza wersja to zwykła pętla wspinaczkowa 60 cm plus karabinek zakręcany HMS, razem kilkadziesiąt złotych. Pamiętaj tylko, że pętla służy wyłącznie do odpoczynku i nigdy nie zastępuje lonży z absorberem — piszemy o tym szerzej we wpisie jak bezpiecznie poruszać się po via ferracie.

W naszych kompletach lonża odpoczynkowa jest zawsze w zestawie, więc nie musisz o niej pamiętać osobno.

5. Co jeszcze warto zabrać?

• Rękawiczki ferratowe chronią dłonie przed odciskami, otarciami i zadziorami stalowej liny, która o poranku albo wysoko w górach bywa też po prostu lodowata. Nie musisz przepłacać za modele „ferratowe": wystarczą tańsze rękawiczki wspinaczkowe lub rowerowe bez palców.
• Buty podejściowe lub lekkie buty górskie z podeszwą trzymającą na skale (nie sandały i nie gładkie sneakersy). Sprawdzony klasyk to La Sportiva TX4 z przyczepną podeszwą Vibram.
• Mały plecak z wodą (minimum 1,5 l latem), przekąskami i kurtką przeciwdeszczową.
• Czołówka, bo niektóre ferraty prowadzą przez tunele, a zejście potrafi się przeciągnąć do zmierzchu.
• Apteczka i folia NRC to podstawa w górach, niezależnie od trasy.

Kupić czy wypożyczyć?

Nowy komplet to spory wydatek: lonża z absorberem 250–450 zł, uprząż 150–300 zł, kask 150–300 zł, czyli razem najczęściej 550–1000 zł i więcej. Jeżeli mimo wszystko wolisz mieć własny sprzęt, aktualne ceny lonż, uprzęży i kasków porównasz w sklepie górskim Skalnik. Pamiętaj tylko, że sprzęt asekuracyjny ma ograniczoną żywotność (producenci podają zwykle maksymalnie 10 lat od daty produkcji, mniej przy częstym używaniu), więc kupiony „na zapas" traci wartość, nawet leżąc w szafie.

Jeżeli jeździsz na ferraty raz lub dwa razy w roku, rachunek jest prosty: wypożyczenie kompletnego, regularnie sprawdzanego zestawu kosztuje u nas od 30 zł za dobę (weekend z 1 zestawem to 130 zł), z kaucją zwrotną 250 zł. Zestaw odbierzesz osobiście w naszej wypożyczalni via ferrata we Wrocławiu albo zamówisz z transportem InPost w obie strony za 45 zł — również do Warszawy i Krakowa. Paczka czeka w paczkomacie przed Twoim wyjazdem.

Najczęstsze pytania