Gdzie zimą potrzebne są raki?

1. Jedna zasada: co się stanie, gdy się poślizgniesz?

Nie da się zrobić listy szlaków „z rakami” i „bez raków”, bo warunki zmieniają się z tygodnia na tydzień. Da się za to zadać jedno pytanie na każdym odcinku trasy: co się stanie, jeśli tutaj się poślizgnę?

• Przewrócę się i wstanę: płaska droga, szeroki szlak w lesie. Tu wystarczą raczki, a przy ubitym śniegu nawet dobre buty i kijki.
• Pojadę w dół stoku: strome podejście, trawers zbocza, żleb, przełęcz. Tu potrzebne są raki, które wbiją się w zmrożony śnieg, i czekan, którym zahamujesz, gdy jednak się poślizgniesz.
• Pojadę w dół i coś jest na drodze: skały, urwisko, wylot żlebu. Tu poza rakami i czekanem potrzebny jest kask, doświadczenie i dobre warunki, a często rozsądniej jest zawrócić.

Różnicę między raczkami a rakami i sposób dopasowania raków do butów opisaliśmy w poradniku Jak dobrać raki do butów?

2. Tatry Polskie

W Tatrach zimą sprawdza się prosta reguła: doliny i drogi do schronisk to teren na raczki, wszystko powyżej schronisk to teren na raki i czekan. Wyżej dochodzi zagrożenie lawinowe, które w Tatrach występuje regularnie i nie omija popularnych szlaków.

Najtrudniejsze szlaki, takie jak Orla Perć, oraz wyjścia na najwyższe tatrzańskie przełęcze i szczyty to zimą już taternictwo, a nie turystyka. Jeżeli to Twój pierwszy zimowy sezon, wybierz cel z drugiego wiersza tabeli przy niskim stopniu zagrożenia lawinowego albo idź z przewodnikiem.

3. Tatry Słowackie

Po słowackiej stronie od 1 listopada do 15 czerwca szlaki powyżej schronisk są zamknięte. Zimą chodzi się więc głównie dolinami do schronisk, czyli w terenie, gdzie zwykle wystarczą raczki. Wyjątki i aktualne zamknięcia sprawdź na stronie parku TANAP przed wyjazdem.

Pamiętaj, że na Słowacji akcja ratunkowa jest płatna, a polskie ubezpieczenie zdrowotne jej nie pokrywa. Co warto wykupić, opisaliśmy w poradniku Ubezpieczenie w Tatry Słowackie.

4. Karkonosze i Śnieżka

Karkonosze są niższe od Tatr, ale zimą bywają bardzo wietrzne i oblodzone. Grzbiet jest odsłonięty, śnieg często zostaje wywiany do gołego lodu, a mgła potrafi w kilka minut ograniczyć widoczność do kilkunastu metrów.

• Drogi i szlaki leśne (np. podejścia do schronisk niżej w dolinach): zwykle raczki.
• Grzbiet i podejście na Śnieżkę: przy twardym lodzie i silnym wietrze raki koszykowe dają dużo pewniejszy krok niż raczki. Kijki albo czekan pomagają utrzymać równowagę w porywach.
• Kotły polodowcowe (np. Biały Jar): to miejsca zagrożone lawinami, a niektóre szlaki są tam zimą zamykane. Sprawdź komunikat lawinowy GOPR Karkonosze i informacje Karkonoskiego Parku Narodowego.

Najczęstszy błąd w Karkonoszach to nie brak raków, tylko wyjście na grzbiet przy złej prognozie. Silny wiatr i brak widoczności są tu groźniejsze niż sam lód.

5. Babia Góra

Babia Góra to popularny pierwszy zimowy szczyt, ale Diablak (1725 m n.p.m.) leży na odsłoniętym grzbiecie, gdzie zimą wieje mocno, a śnieg często zamienia się w twardy lód. Najpopularniejsze zimowe podejście prowadzi z Przełęczy Krowiarki przez Sokolicę i grzbietem na szczyt.

• Las do granicy kosodrzewiny: przy ubitym śniegu raczki.
• Grzbiet powyżej lasu: przy lodzie raki koszykowe i kijki lub czekan. Przy silnym wietrze i słabej widoczności łatwo zgubić szlak.
• Perć Akademików to szlak trudny i zimą zamykany. Przed wyjściem sprawdź komunikaty Babiogórskiego Parku Narodowego.

6. Przed wyjściem

1. Komunikat lawinowy. W Tatrach publikuje go TOPR, w Karkonoszach GOPR. Przy stopniu 3 i wyższym zostań w dolinach.
2. Prognoza wiatru i widoczności, nie tylko temperatury.
3. Dopasowane raki. Dopasuj je do butów w domu, nie na szlaku.
4. Czekan i umiejętność hamowania. Czekan w plecaku nie pomoże, gdy już jedziesz po stoku.
5. Wcześniejszy start. Zimą dzień jest krótki, a w rakach idzie się wolniej niż latem.
6. Plan odwrotu. Ustal godzinę, o której zawracasz, niezależnie od tego, gdzie będziesz.

Skąd wziąć raki na jeden wyjazd

Jeżeli jeździsz zimą w góry raz albo dwa razy w sezonie, komplet raków, czekana i kasku za około 900–1400 zł rzadko się zwraca. Wypożyczasz go na konkretny wyjazd.

Trzydniowy wyjazd w Tatry z zestawem zimowym to 120 zł. Sprzęt odbierzesz osobiście we Wrocławiu albo zamówisz z dostawą i zwrotem InPost za 45 zł w całej Polsce. Przy rezerwacji podajesz rozmiar buta i długość czekana.

Najczęstsze pytania